Kogo obejmuje okres próbny dla nowych kierowców od września?

Od września wchodzą w życie długo zapowiadane regulacje zaostrzające zasady dla osób, które dopiero zdobyły uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Nowy system nadzoru ma na celu zredukowanie liczby wypadków powodowanych przez osoby bez doświadczenia za kółkiem. Przepisy nie pozostawiają wątpliwości: okres próbny kierowcy to czas szczególnego nadzoru, obwarowany surowymi limitami, dodatkowymi obowiązkami edukacyjnymi oraz sankcjami za łamanie prawa.

Poniżej omawiamy szczegóły nowych regulacji, grupy kierowców podlegające procedurze oraz konkretne restrykcje, z którymi trzeba się liczyć po zdaniu egzaminu państwowego.

Nowe przepisy od września: kogo obejmuje okres próbny kierowcy?

Nowe regulacje nie dotyczą każdego uczestnika ruchu, lecz ściśle określonych grup, w przypadku których ryzyko popełnienia błędów uznano za najwyższe. Ustawodawca precyzyjnie definiuje katalog osób objętych szczególnym nadzorem.

Zasady te stosuje się przede wszystkim wobec:

• osób, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy kategorii B,
• kierowców, którzy odzyskują uprawnienia po ich wcześniejszym cofnięciu (na przykład w wyniku przekroczenia limitu punktów karnych lub orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów).

Standardowy okres próbny kierowcy trwa 24 miesiące, licząc od dnia odebrania dokumentu w wydziale komunikacji. Oznacza to, że sam fakt zdania egzaminu państwowego nie zwalnia z rygorów - decydujący jest moment formalnego wydania uprawnień.

Z regulacji wyłączeni są kierowcy posiadający prawo jazdy kategorii B od dłuższego czasu, nawet jeśli obecnie decydują się na rozszerzenie uprawnień o kategorie motocyklowe czy ciężarowe (A, C, D). Przepisy skupiają się bowiem na fundamentalnym doświadczeniu na drodze w segmencie aut osobowych.

Główne ograniczenia dla młodych kierowców: prędkość, zielony listek i zakaz pracy

Osoby objęte okresem próbnym muszą przygotować się na istotne ograniczenia w codziennym korzystaniu z samochodu. Ustawodawca wprowadził pakiet restrykcji, które mają wymusić ostrożniejszą jazdę w pierwszych miesiącach samodzielnego poruszania się po drogach publicznych.

Pierwszym z kluczowych wymogów jest oznaczenie pojazdu. Przez pierwsze 8 miesięcy trwania próby kierowca ma obowiązek poruszać się wyłącznie autem oznakowanym z przodu i z tyłu nalepką z zielonym liściem klonowym na białym tle. Brak tego oznaczenia podczas kontroli drogowej skutkuje mandatem karnym.

Drugą barierą są specjalne limity prędkości, obowiązujące bez względu na to, co wskazują standardowe znaki drogowe:

• do 50 km/h w obszarze zabudowanym (również tam, gdzie znaki podnoszą limit do wyższych wartości),
• do 80 km/h poza obszarem zabudowanym na drogach jedno- i dwujezdniowych,
• do 100 km/h na autostradach oraz drogach ekspresowych.

Kolejnym restrykcyjnym zapisem jest zakaz podejmowania pracy zarobkowej w charakterze kierowcy pojazdu określonego dla kategorii B. Przez pierwsze 8 miesięcy od momentu odebrania dokumentu początkujący kierowca nie może być zatrudniony na stanowisku dostawcy, kuriera czy taksówkarza, ani wykonywać osobiście działalności gospodarczej polegającej na przewozie osób lub rzeczy.

Obowiązkowe szkolenia z doskonalenia techniki jazdy - terminy i wymogi

Samo zdanie egzaminu państwowego w WORD to dopiero początek edukacji młodego kierowcy. Nowy system nakłada obowiązek ukończenia specjalistycznych kursów doszkalających, które należy zrealizować w ściśle określonym przedziale czasowym.

Każdy kierowca objęty okresem próbnym musi między 4. a 8. miesiącem od uzyskania prawa jazdy przejść dwa obowiązkowe moduły:

• kurs dokształcający w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego - zajęcia teoretyczne prowadzone w wojewódzkich ośrodkach ruchu drogowego, koncentrujące się na przyczynach wypadków, statystykach oraz psychologicznych aspektach prowadzenia auta,
• praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym - zajęcia na płycie poślizgowej w Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy (ODTJ), obejmujące naukę wyprowadzania pojazdu z poślizgu, hamowanie awaryjne na śliskiej nawierzchni oraz jazdę na zakrętach w skrajnych warunkach przyczepności.

Koszty obu szkoleń pokrywa w całości kierowca. Po ukończeniu modułów niezbędne jest dostarczenie zaświadczeń do właściwego wydziału komunikacji przed upływem 8. miesiąca okresu próbnego. Niedopełnienie tego formalnego obowiązku stanowi podstawę do administracyjnego zatrzymania prawa jazdy.

Kiedy okres próbny kierowcy zostaje wydłużony lub przerwany?

System nadzoru został skonstruowany w sposób kaskadowy. Im więcej przewinień popełnia początkujący kierowca, tym poważniejsze konsekwencje administracyjne ponosi.

W przypadku popełnienia w trakcie dwóch pierwszych lat co najmniej dwóch wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym (stwierdzonych mandatami karnymi lub prawomocnymi wyrokami sądu), starosta wydaje decyzję o przedłużeniu okresu próbnego o kolejne 2 lata. W takiej sytuacji kierowca zostaje również skierowany na badania psychologiczne oraz powtórny kurs dokształcający. Oznacza to, że łączny nadzór może trwać aż 4 lata.

Katalog wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu obejmuje między innymi:

• drastyczne przekroczenie dozwolonej prędkości,
• wyprzedzanie na przejściach dla pieszych lub bezpośrednio przed nimi,
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu,
• niestosowanie się do sygnałów świetlnych,
• nieprawidłowe wyprzedzanie na zakrętach i w miejscach niedozwolonych.

Z kolei popełnienie przestępstwa drogowego (na przykład spowodowanie wypadku, ucieczka z miejsca zdarzenia, prowadzenie w stanie nietrzeźwości) lub popełnienie trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu skutkuje definitywnym cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami.

W takim scenariuszu kierowca traci status posiadacza prawa jazdy. Nie wystarczy ponowne podejście do egzaminu kontrolnego - całą procedurę, począwszy od kursu w szkole jazdy, badań lekarskich i egzaminów państwowych, trzeba zaczynać od podstaw. Nowy okres próbny kierowcy rozpoczyna się wtedy na nowo od dnia ponownego odbioru dokumentu.